Yeni Sonsuz Us
Sayfalar: 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 -

Doğanın estetiği

delete

Bilim, deney ve gözlemlerin gerisinde yatan veya gizli olarak duran ortak özellikleri ve ilişkileri sistematik bir bütünlük içinde açıklamaya çalışan bir disiplindir. Her deney veya gözlem duyularımıza hitap etmek zorunda olduğuna göre sonuç itibariyle her bilimsel açıklama sübjektif bir yapı olup insan şuurunun ürünüdür. Bu açıdan insandan bağımsız nesnel (objektif) bir bilimden söz edilemez. Daha da ileri bir iddia ile insandan bağımsız nesnel bir dış dünyanın varlığından da söz edilemez. Eğer birçok kişi aynı dış dünyanın varlığı üzerine anlaşıyorsa bunun nedeni yaratmış oldukları zihinsel modelin aynı olmasından dolayıdır. Bu zihinsel model ise insana, farkına bile varmaksızın, çevre ve toplum tarafından “ortak kültür” olarak işlenir, kabul ettirilir.

Ortak kültürün kabulleri, varsayımları, değer yargıları, tercihleri ve tabuları olabileceği gibi güzellik ölçüleri ve estetik anlayışı da vardır. Şu halde bilimsel bir yaklaşım yapmak istersek kültürleraşırı veya farklı kültürlerde ortak olan özelliği bulup çıkarmamız gerekir. Zira bilim, deney ve gözlemlerin gerisinde yatan ortak özelliklere yönelir ve farklı gibi görünen olguları ortak yasalar altında birleştirmek ister.

Batı düşüncesinde yerleşmiş olan Nesnellik, İndirgeyicilik ve Yerellik varsayımlarından söz ettim (bakınız Yerellik ve indirgeyicilik başlıklı yazım).Bu varsayımları ilke olarak kabul eden toplumlarda özne yerini benliğe terk ettiği için “Var ol, kendini belirt, ortaya koy, ifade et” türünden istençler önemli olmuş, varoluşçu bir dünya görüşü, felsefesi ve sanatı ortaya çıkmıştır. Bu yaklaşımı da yadırgamamak gerekir zira sanatçı kendi dönemini ve döneminin kültürünü yansıtır. Aksi takdirde marjinal kalır ve ön saflarda yer alamaz.

Fakat günümüzde sanat gittikçe doğadan kopmaktadır. Resim sanatı belirsiz ve anlamsız şekiller ile renkler karmaşasına, müzik atonal bir yapı içinde melodiden uzak, heykel sanatı dahi soyut ve anlamsız şekillere dönüşmüştür. Yine de tüm bu karmaşık yapılarda bir harmoni, estetik ve denge unsuru var olmaya devam etmektedir. Çünkü insan her ne kadar doğadan kopmuş bir yaşam sürdürse de doğanın bir parçası ve holografik bir özü olması itibariyle tümüyle doğanın dışına çıkamaz.

İnsan doğanın bölünmez bir parçası olmasından dolayı doğadaki güzellik, harmoni ve simetri karşısında hayran kalmaktan kendini alıkoyamaz. Doğada iki türlü simetri vardır. Biri açık simetri diğeri örtülü gizli simetri. Gizli simetri matematiksel ve geometrik simetridir. Onu ortalıkta açıkça görmek kolay değildir. Fakat bu simetrik özelliği kuramlarımızda kullanarak doğanın birçok davranışını açıklayabiliriz.

Örneğin, Enerji korunumu ve Momentum korunumu, duyularımızla gözlemekte güçlük çektiğimiz fakat hesap sonucu var olduklarını kanıtladığımız, doğanın temel bazı gizli simetrilerinden türerler.

Açık simetriye örnek olarak kar kristallerini verebilirim. Kar kristallerinde herkesçe beğenilen estetik bir yapı olduğu kuşkusuzdur. Ayrıca insan tarafından değil, doğa tarafından açıklanamaz bir simetri içinde yaratılan ve süratle erimelerine rağmen her gördüğümüzde bizi hayran bırakan bu kar kristalleri simetri ile güzellik arasındaki bağı açıkça ortaya koymaktadırlar.

Fakat günümüzde kar kristallerinin sırrı da çözülmüş durumdadır. Koch eğrisi denilen bir tür fraktal şekil üzerinde yapılan matematik ayarlamalarla bir kar kristalini bilgisayarda oluşturmak mümkündür. Yukarıdaki resimde solda gerçek bir kar kristali sağında da fraktal bir basit modeli görülüyor.

Çok simetrik bir yapı gösteren kar kristali karmaşadan düzenin ortaya çıktığını gösteren güzel bir örnektir. Bu basit örnek sayesinde matematik bir karmaşa denkleminden simetrinin ve güzelliğin nasıl da bir anda ortaya çıktığını anlamaktayız. Tüm canlı varlıklarda gözlediğimiz güzellik ve estetik, evrenin temelinde yatan gizli ve simetri içeren fraktal bir yapıya işarettir.



kar taneciklerin matematiksel özelligi

azra -- 26.03.2008 - 14:55

ben kar tenecigin neden altıgen oldugunun merak edyorum bulursanız sevinirim


Kar kristalleri

Bilgisev -- 21.04.2008 - 06:14

Sayın azra,

Sorunuzun yanıtını

http://www.astroset.com/bireysel_gelisim/metafor/k20.htm

adresindeki yazımda bulabilirsiniz.

sevgiler.


Yeni Sonsuz Us
Sayfalar: 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 -